Po, në shumicën dërrmuese të rasteve termoizolimi e eliminon mykun dhe lagështirën përfundimisht, por vetëm kur ndërhyhet te shkaku real fizik i problemit dhe jo te pasojat e tij. Ka edhe raste ku termoizolimi nuk mjafton i vetëm, dhe është e rëndësishme ta thuhet qartë që në fillim për të mos krijuar pritshmëri të gabuara.
Ky shpjegim bazohet në eksperiencë praktike në ndërtesa shqiptare, jo në teori marketingu.
Myku nuk është problemi – është simptoma
Në shumicën e banesave shqiptare, sidomos në pallatet e ndërtuara para viteve 2000, myku shfaqet sepse muri është i ftohtë, jo sepse “shtëpia është e pistë” apo “nuk ajroset mjaftueshëm”.
Kur muri i jashtëm nuk është i izoluar, ai ndjek temperaturën e jashtme. Gjatë dimrit, ky mur bëhet shumë i ftohtë. Brenda shtëpisë, ajri është i ngrohtë dhe përmban lagështi natyrale nga frymëmarrja, gatimi, dushi dhe tharja e rrobave. Kur ky ajër i ngrohtë bie në kontakt me murin e ftohtë, ndodh kondensimi. Pikërisht aty krijohet ambienti ideal për mykun.
Në këtë pikë, lyerja me bojë kundër mykut nuk zgjidh asgjë. Ajo mbulon pasojën, por muri vazhdon të jetë i ftohtë dhe kondensimi vazhdon të ndodhë. Për këtë arsye, në shumë banesa myku rikthehet çdo vit, shpesh në të njëjtat qoshe dhe në të njëjtat zona.
Rasti konkret: Pallat ekzistues në Komunën e Parisit, Tiranë
Në një pallat ekzistues në zonën e Komunës së Parisit, banorët e kateve veriore përballeshin prej vitesh me myk të fortë në muret e jashtme. Muret nxiheshin çdo dimër, pavarësisht se lyheshin rregullisht me bojë kundër mykut. Problemi ishte më i theksuar në qoshe dhe pranë kolonave të betonit, një tregues klasik i urave termike.
Analiza tregoi se shkaku nuk ishte infiltrim uji, por kondensim i vazhdueshëm nga muret e ftohta. Zgjidhja ishte aplikimi i një Sistemi Kapot me EPS (polisterol) me dendësi të lartë, i furnizuar nga Izopack Austria.
Pas dimrit të parë pas ndërhyrjes, banorët raportuan se muret ishin plotësisht të thata. Myku nuk u shfaq më dhe nuk pati më nevojë për bojë kundër mykut. Ky ishte një rast tipik ku termoizolimi nuk e reduktoi problemin, por e eliminoi atë duke hequr shkakun fizik.
Cili është më i mirë për Izolim Termik, polisterol EPS apo XPS?
Pyetje e bukur. Ne kemi nje postim qe krahason polisterol EPS vs XPS tek IzopackAustria.
Pse termoizolimi funksionon kundër mykut?
Thelbi i problemit është temperatura e murit. Termoizolimi, kur bëhet nga jashtë me sistem të plotë Kapot, e mban murin strukturor të ngrohtë. Kjo bën që pika e vesës (dew point) të zhvendoset jashtë murit dhe jo në sipërfaqen e brendshme të tij.
Kur muri nuk është më i ftohtë, avujt e ujit nuk kondensohen më mbi të. Pa kondensim, myku nuk ka më ambient për t’u zhvilluar. Ky është një parim fizik, jo një premtim marketingu.
EPS (Polisteroli i Zgjeruar) është materiali më i përdorur për këtë qëllim në Shqipëri për shkak të raportit të mirë kosto–efikasitet, por vetëm kur përdoret me dendësi të lartë dhe si pjesë e një sistemi të plotë. Për këtë arsye, zgjedhja e polisterolit EPS për izolim termik të mureve është vendimtare për të shmangur rikthimin e mykut.”
Çfarë ndryshon realisht pas termoizolimit?
Ndryshimi nuk është vetëm vizual. Banorët e ndjejnë efektin në disa nivele.
Së pari, konsumi i energjisë bie ndjeshëm. Në praktikë, kursimet arrijnë deri në 40%, sepse shtëpia nuk humbet më nxehtësinë përmes mureve. Një banesë që më parë kërkonte ngrohje të vazhdueshme, pas izolimit ruan temperaturën për orë të tëra edhe pasi ngrohja fiket.
Së dyti, komforti termik përmirësohet ndjeshëm. Muret nuk ndihen më të ftohta në prekje, dhe ndjesia e lagështirës zhduket. Ky është një faktor që shpesh nënvlerësohet, por ka ndikim të drejtpërdrejtë në mirëqenien e përditshme.
Së treti, myku ndalon së formuari pothuajse menjëherë. Tharja e plotë e murit, sidomos në ndërtesa ku lagështira ka qenë e pranishme për vite, mund të zgjasë nga dy deri në katër javë, por gjatë kësaj kohe nuk krijohen më njolla të reja.
Miti i bojës kundër mykut
Një nga keqkuptimet më të përhapura është ideja se boja kundër mykut është zgjidhje përfundimtare. Në realitet, ajo është vetëm një shtresë mbrojtëse sipërfaqësore. Nuk ndryshon temperaturën e murit dhe nuk ndalon kondensimin.
Nëse muri mbetet i ftohtë, myku do të gjejë mënyrën të rikthehet, pavarësisht cilësisë së bojës. Për këtë arsye, shumë familje shpenzojnë para çdo vit për lyerje, pa e zgjidhur kurrë problemin real.
Kur termoizolimi nuk mjafton i vetëm
Është e rëndësishme të theksohet se jo çdo rast lagështire zgjidhet me termoizolim. Nëse burimi i lagështirës është infiltrim aktiv uji nga fasada, një tub i çarë brenda murit, ose lagështirë që ngjitet nga toka përmes themeleve (kapilaritet), atëherë termoizolimi nuk është hapi i parë.
Në këto raste, problemi hidrik duhet të zgjidhet fillimisht. Vetëm pasi burimi i ujit të jetë eliminuar, termoizolimi mund të kryejë funksionin e tij si duhet.
Roli i ventilimit
Termoizolimi zgjidh problemin e mureve të ftohta, por ventilimi mbetet i rëndësishëm për cilësinë e ajrit të brendshëm. Ajrosja e përditshme, edhe për 10–15 minuta, ndihmon në largimin e lagështisë së tepërt dhe përmirëson ndjeshëm ambientin e brendshëm.
Megjithatë, një avantazh i madh i termoizolimit është se edhe kur ventilimi nuk është ideal, muret nuk “djersijnë” më. Kjo krijon një nivel sigurie që mungon plotësisht në banesat e paizoluara.
Çfarë duhet mbajtur mend
Në rastet kur shkaku i mykut është kondensimi dhe urat termike, termoizolimi i bërë si duhet nuk e maskon problemin për një sezon. Ai e eliminon arsyen pse myku krijohet dhe e zgjidh problemin në rrënjë. Kjo është arsyeja pse, në shumicën e pallateve shqiptare, termoizolimi është zgjidhja reale dhe afatgjatë për mykun dhe lagështirën.