Pyetja “A ia vlen termoizolimi?” zakonisht bëhet në momentin e gabuar:
kur faturat janë rritur, kur myku ka dalë në mure, ose kur shtëpia është bërë e pabanueshme në dimër dhe verë.
Por përgjigjja nuk është universale. Termoizolimi nuk është gjithmonë zgjidhja e duhur, dhe pikërisht për këtë arsye shumica e artikujve online dështojnë: flasin si shitës, jo si njerëz që kanë parë pasojat e vendimeve të gabuara.
Si marketer në Izopack Austria, roli im nuk është të instaloj polisterol, por të shes një zgjidhje vetëm kur ajo funksionon realisht. Kjo do të thotë që kam parë nga afër dhjetëra raste ku termoizolimi ka qenë investimi më i zgjuar i një familjeje — dhe disa raste ku ka qenë humbje totale parash.
Ky artikull bazohet pikërisht aty.
Ku termoizolimi ia vlen realisht (dhe pse)
Pallatet kolektive të ndërtuara para vitit 2005
Në Shqipëri, veçanërisht në Tiranë dhe Durrës, shumica e pallateve të ndërtuara para viteve 2000–2005 janë ndërtuar pa asnjë koncept izolimi termik. Betoni është i zhveshur, muret janë të ftohta, dhe energjia humbet në mënyrë masive.
Në këto objekte:
- Ngrohja në dimër nuk mbahet, sado kondicioner apo sobë të përdorësh
- Muret e ftohta krijojnë kondensim
- Myku bëhet i pashmangshëm
Në këtë kontekst, termoizolimi nuk është luks estetik. Është ndërhyrje funksionale që ndalon humbjen e energjisë në burim. Pa të, çdo vit vazhdon të paguash për një problem që nuk zgjidhet kurrë.
Vila private (sidomos të reja)
Te vilat e reja, situata është ndryshe. Këtu termoizolimi nuk është “riparim”, por parandalim. Kur izolimi bëhet që në fillim:
- kërkesat për ngrohje dhe ftohje bien ndjeshëm
- struktura mbrohet nga ndryshimet termike
- kostoja shpërndahet në dekada, jo në sezone
Në terma praktikë, një vilë e izoluar mirë që në ndërtim nuk ka nevojë për ndërhyrje korrigjuese më vonë.
Pse përdorim kryesisht EPS dhe jo “çdo material që ekziston”
Në rreth 90% të projekteve përdorim EPS (Polisterol të Zgjeruar). Kjo zgjedhje nuk është ideologjike, por praktike.
Për klimën shqiptare:
- amplituda termike nuk justifikon gjithmonë materiale shumë të rënda
- fasadat e pallateve të vjetra nuk duhet të ngarkohen
- kostoja duhet të ketë sens për familjen mesatare
“EPS i densitetit të lartë (F100 ose Grafit), si materialet që përshkruhen te produktet termoizoluese që përdorim, arrin të njëjtin efekt termik si materiale shumë më të shtrenjta, pa rritur peshën dhe pa dyfishuar koston.”
Një dallim kritik këtu është kontrolli i densitetit. Kur EPS prodhohet pa standard, ai bëhet dekor, jo izolim. Fakti që ne e prodhojmë vetë materialin na lejon të garantojmë që ajo që projektohet është ajo që realisht futet në mur.
Kur termoizolimi është ide e keqe
Këtu shumë kompani heshtin. Ne jo.
Nëse një mur ka lagështirë kapilare (uji ngjitet nga themelet) dhe problemi nuk është trajtuar me:
- drenazh
- izolim hidrik
atëherë termoizolimi mbi të është gabim teknik.
Çfarë ndodh në praktikë?
Lagështira mbetet e bllokuar brenda murit. Muri degradon nga brenda, lidhja me izolimin dobësohet, dhe pas disa vitesh sistemi dështon. Në këto raste, investimi nuk vetëm që nuk ia vlen — por e përkeqëson situatën.
Për këtë arsye, ne refuzojmë të bëjmë termoizolim pa u zgjidhur më parë problemi i ujit.
A ka kursim real energjie apo është thjesht ndjesi?
Ka kursim real, dhe është i matshëm.
Nga të dhënat tona:
- faturat e energjisë për ngrohje dhe ftohje bien mesatarisht me 30–40%
- një familje që shpenzon rreth 15,000 Lekë/muaj në dimër, pas termoizolimit zbret në 9,000–10,000 Lekë
Në nivel vjetor, kjo përkthehet në 400–500 euro kursim, pa përfshirë kostot e mirëmbajtjes që zhduken (lyerje, pastrim myku, dëmtime muresh).
Kjo është arsyeja pse termoizolimi nuk është shpenzim — është zhvendosje kostoje nga çdo muaj, në një investim të vetëm.
Gabimi që e shkatërron gjithë sistemin: densiteti dhe montimi
Shumë klientë fokusohen te trashësia, por problemi real është cilësia e materialit dhe mënyra e montimit.
Polisteroli i lehtë, pa densitet të mjaftueshëm:
- deformohet
- humbet vetitë termoizoluese
- ka jetëgjatësi të ulët
Po aq kritik është montimi. Ngjitja me disa pika në mes të pllakës krijon hapësira ajri pas izolimit. Ky ajër qarkullon, ftoh murin dhe anulon efektin e izolimit. Në praktikë, ky është dallimi mes një sistemi që funksionon dhe një fasade që duket bukur, por nuk bën asgjë.
Kur fillon të “ia ndjesh lekun”
Komforti ndjehet menjëherë. Që ditën e parë, shtëpia mban temperaturën më gjatë dhe ndryshimet janë të dukshme.
Nga ana financiare, në kushtet aktuale të energjisë:
- investimi kthehet brenda 3 deri në 4.5 vite
- pas kësaj periudhe, çdo kursim është fitim neto
Po myku? Zhduket apo thjesht maskohet?
Në shumicën dërrmuese të pallateve shqiptare, myku nuk vjen nga ajri i keq, por nga muret e ftohta — një fenomen që lidhet drejtpërdrejt me kondensimin termik, jo domosdoshmërisht me lagështirën strukturore. Ajri i ngrohtë kondensohet mbi to dhe krijon ambient ideal për myk.
Termoizolimi e ngroh murin. Kur muri nuk është më i ftohtë, kondensimi nuk ndodh dhe myku nuk ka më kushtet fizike për t’u formuar.
Nëse nuk ka ura termike dhe zbatimi është korrekt, myku nuk kthehet.
Verdikti final
Termoizolimi ia vlen absolutisht për banesat ku jetohet çdo ditë dhe për ndërtesat me humbje të mëdha energjie.
Nuk ia vlen për objekte që përdoren rrallë ose ku problemi real nuk është termik, por hidrik.
Kush thotë se termoizolimi është gjithmonë zgjidhja, po thjeshton realitetin.
Kush shpjegon kur po dhe kur jo, ai po flet nga përvoja.